مجله لوکس پلاست
آیا ظرف پیرکس روی گاز میشکند؟ بررسی و طرز استفاده صحیح از قابلمه و تابه پیرکس روی شعله مستقیم گاز
دی
یکی از پرتکرارترین سؤالات کاربران هنگام خرید قابلمه پیرکس یا ماهیتابه پیرکس این است که آیا این ظروف را میتوان روی شعله مستقیم گاز استفاده کرد یا خیر. بسیاری از افراد تجربههای متفاوتی دارند؛ برخی سالهاست از ظروف پیرکس روی گاز استفاده میکنند و هیچ مشکلی نداشتهاند، در حالی که برخی دیگر با ترک خوردن یا حتی شکستن ظرف مواجه شدهاند.
همین تفاوت تجربه باعث شده موضوع استفاده از قابلمه پیرکس شعله مستقیم و ماهیتابه پیرکس شعله مستقیم به یک دغدغه جدی برای خریداران تبدیل شود؛ بهویژه برای افرادی که به آشپزی سالم، ظاهر شفاف ظروف و ستکردن آشپزخانه یا جهیزیه عروس اهمیت میدهند.
ظرف پیرکس میتواند روی گاز ترک بخورد یا بشکند، اما این اتفاق معمولاً زمانی رخ میدهد که ظرف دچار شوک حرارتی شود؛ یعنی ناگهان از سرد به داغ یا از داغ به سرد برسد، یا با شعله زیاد و نقطهای (خصوصاً وقتی ظرف خالی است) گرم شود. برای استفاده صحیح از قابلمه و تابه پیرکس روی شعله مستقیم، کافی است شعله را از کم شروع کنید و بهتدریج افزایش دهید، ظرف را هرگز خالی روی گاز نگذارید.
ظرف پیرکس چیست و از چه جنسی ساخته میشود؟
ظرف پیرکس در اصل از نوعی شیشه مقاوم به حرارت ساخته میشود که معمولاً با نام شیشه بوروسیلیکات شناخته میشود. این نوع شیشه در مقایسه با شیشههای معمولی:
- ضریب انبساط حرارتی کمتری دارد
- در برابر حرارت بالا مقاومتر است
- با مواد غذایی واکنش شیمیایی نمیدهد
به همین دلیل، ظروف پیرکس انتخابی محبوب برای پخت غذا، گرمکردن و حتی نگهداری مواد غذایی محسوب میشوند. نکته مهم اینجاست که همه ظروف شیشهای بازار، پیرکس واقعی نیستند. برخی محصولات فقط ظاهر شیشهای دارند اما از شیشه معمولی ساخته شدهاند و برای استفاده روی گاز مناسب نیستند. به همین دلیل، انتخاب برند معتبر مانند ظرف پیرکس لیمون یا ظروف پیرکس لیمون اهمیت بالایی دارد.
راهنمای خرید ظرف پیرکس (آنچه قبل از استفاده روی گاز باید بدانید)
| معیار مهم | چرا در خرید ظرف پیرکس مهم است؟ | نکته کاربردی برای انتخاب درست |
|---|---|---|
| نوع پیرکس (بوروسیلیکات یا معمولی) | پیرکس بوروسیلیکات مقاومت حرارتی بالاتری دارد و کمتر دچار ترک یا شکست میشود | حتماً به عبارت Borosilicate Glass یا مقاومت حرارتی درجشده روی محصول توجه کنید |
| تحمل شوک حرارتی | تغییر ناگهانی دما، اصلیترین دلیل شکستن پیرکس روی گاز است | ظرف را مستقیم از یخچال روی شعله نگذارید |
| نوع منبع حرارت | شعله مستقیم گاز بیشترین ریسک را برای پیرکس دارد | استفاده از شعلهپخشکن الزامی است |
| ضخامت و کیفیت بدنه | پیرکسهای نازک و بیکیفیت سریعتر دچار ترک میشوند | بدنه ضخیم و شفافِ بدون موج انتخاب امنتری است |
| کاربرد توصیهشده توسط سازنده | همه ظروف پیرکس برای شعله مستقیم طراحی نشدهاند | اگر مناسب فر یا مایکروویو است، الزاماً مناسب گاز نیست |
| برند و استاندارد تولید | برندهای معتبر تستهای حرارتی را رعایت میکنند | ظروف بدون برند یا اطلاعات فنی ریسک بالاتری دارند |
طبق گفته و تجربه خانم های دار: پیرکس ذاتاً ظرفی مقاوم است، اما نه برای هر شرایطی. اگر خرید آگاهانه انجام شود و اصول استفاده رعایت شود، احتمال شکستن آن به حداقل میرسد.
آیا ظرف پیرکس روی شعله مستقیم گاز میشکند؟
پاسخ کوتاه و شفاف این است:
❌بله، ممکن است بشکند؛ اما نه همیشه و نه در همه شرایط.
شکستن قابلمه پیرکس یا تابه پیرکس معمولاً به دلیل خود حرارت نیست، بلکه به دلیل شوک حرارتی اتفاق میافتد. شوک حرارتی زمانی رخ میدهد که تغییر دما بهصورت ناگهانی و شدید باشد.
مهمترین عوامل مؤثر در شکستن ظروف پیرکس روی گاز:
- روشنکردن شعله زیاد بهصورت ناگهانی
- قرار دادن ظرف خالی روی گاز
- ریختن آب سرد داخل ظرف داغ
- قرار دادن ظرف داغ روی سطح سرد
- کیفیت پایین ساخت ظرف
مهمترین اشتباهات رایج که باعث شکستن ظروف پیرکس میشود
- قرار دادن ظرف پیرکس داغ زیر آب سرد یا روی سطح سرد که باعث ایجاد شوک حرارتی ناگهانی میشود.
- استفاده از شعله بسیار زیاد و متمرکز که حرارت را فقط به یک نقطه از کف ظرف منتقل میکند.
- ضربه خوردن لبه یا کف ظرف، حتی ضربههای ظاهراً کوچک که ساختار شیشه را ضعیف میکند.
- استفاده از ظروف پیرکس ترکخورده که در برابر حرارت مقاومت خود را از دست دادهاند.
- خرید ظروف پیرکس بیکیفیت و غیراستاندارد که تحمل حرارتی مناسبی ندارند.
بنابراین اگر از قابلمه پیرکس شعله مستقیم یا ماهیتابه پیرکس شعله مستقیم با کیفیت مناسب استفاده کنید و اصول استفاده را رعایت نمایید، احتمال شکستن به حداقل میرسد.
قابلمه پیرکس؛ انتخابی شفاف برای آشپزی سالم
اگر بهدنبال ظرفی هستی که واکنش شیمیایی با غذا نداشته باشد و طعم واقعی مواد غذایی را حفظ کند، قابلمه پیرکس میتواند انتخابی آگاهانه باشد. البته استفاده صحیح از آن، نقش کلیدی در ایمنی و دوام این نوع قابلمه دارد.
- ✔ ساختهشده از شیشه مقاوم به حرارت
- ✔ بدون انتقال بو، رنگ و طعم غذا
- ✔ مناسب پخت ملایم، فر و استفاده کنترلشده روی گاز
تفاوت قابلمه و تابه پیرکس با ظروف پیرکس فر
یکی از اشتباهات رایج این است که کاربران تصور میکنند تمام ظروف پیرکس برای استفاده روی گاز مناسب هستند؛ در حالی که اینطور نیست.
| نوع ظرف پیرکس | مناسب فر | مناسب شعله مستقیم |
|---|---|---|
| ظروف پیرکس مخصوص فر | بله | خیر |
| قابلمه پیرکس ضخیم | بله | بله (با رعایت اصول) |
| تابه پیرکس بیضی | بله | با محدودیت |
| تابههای پیرکس نازک | بله | توصیه نمیشود |
برای مثال، تابه پیرکس بیضی بیشتر برای فر یا پخت ملایم طراحی شده و استفاده مداوم آن روی شعله زیاد گاز توصیه نمیشود.
طرز صحیح استفاده از قابلمه پیرکس روی گاز
استفاده درست از قابلمه پیرکس روی شعله مستقیم گاز، کاملاً به نحوه کنترل حرارت و جلوگیری از شوک دمایی وابسته است. رعایت نکات زیر باعث میشود احتمال ترکخوردگی یا شکستن ظرف به حداقل برسد:
- شروع پخت با شعله کم
شعله زیاد در ابتدای کار باعث گرم شدن ناگهانی کف ظرف و ایجاد تنش در شیشه میشود؛ افزایش تدریجی حرارت، بدنه قابلمه را بهصورت یکنواخت گرم میکند. - قرار ندادن قابلمه پیرکس خالی روی گاز
نبودِ مایع یا غذا داخل ظرف باعث تمرکز مستقیم حرارت روی کف قابلمه و افزایش شدید احتمال ترکخوردگی میشود. - مناسب پختهای ملایم و غذاهای آبکی
قابلمه پیرکس برای خورشت، سوپ، غذاهای رژیمی و غذای کودک طراحی شده و استفاده در این نوع پختها ایمنتر و ماندگارتر است. - استفاده از شعلهپخشکن برای توزیع یکنواخت حرارت
شعلهپخشکن از برخورد نقطهای آتش با کف قابلمه جلوگیری کرده و شوک حرارتی را به حداقل میرساند. - خنک شدن تدریجی بعد از پخت
قرار دادن قابلمه داغ روی سطح سرد یا تماس با آب سرد، یکی از اصلیترین دلایل شکستن ظروف پیرکس است.
انواع قابلمه پیرکس
-
قابلمه پیرکس 1800 میل در 2 رنگ
Price range: ۹۵۰,۰۰۰ تومان through ۱,۰۸۰,۰۰۰ تومان -
قابلمه پیرکس دسته چوب در 4 سایز
Price range: ۱,۵۵۰,۰۰۰ تومان through ۲,۱۰۰,۰۰۰ تومان -
قابلمه پیرکس 2200 میلی لیتر در 2 رنگ
۱,۳۵۰,۰۰۰ تومان
با رعایت این اصول ساده، استفاده از سرویس قابلمه پیرکس روی گاز ایمنتر شده و این ظروف میتوانند بهعنوان انتخابی سالم و کاربردی، عمر طولانیتری در آشپزخانه داشته باشند.
طرز استفاده از تابه پیرکس روی گاز (نکات مهمتر)
ماهیتابه پیرکس نسبت به قابلمه حساستر است، زیرا کف آن تماس مستقیمتر و متمرکزتری با شعله گاز دارد و سریعتر دچار شوک حرارتی میشود. رعایت نکات زیر برای استفاده ایمن از تابه پیرکس ضروری است:
- مناسب سرخکردن عمیق و حرارت بالا نیست
حرارت زیاد و متمرکز باعث تنش در کف تابه پیرکس میشود؛ به همین دلیل این نوع تابه برای سرخکردن طولانی یا شعله زیاد توصیه نمیشود. - برای تفت ملایم، گرمکردن غذا و پخت آرام انتخاب مناسبی است
تابه پیرکس عملکرد بهتری در پختهای سبک، غذاهای کمچرب و گرمکردن تدریجی دارد و در این شرایط ایمنتر استفاده میشود. - کیفیت ساخت در تابه پیرکس اهمیت بیشتری دارد
مدلهایی مانند تابه پیرکس لیمون به دلیل ضخامت مناسب و کنترل بهتر حرارت، ریسک ترکخوردگی کمتری دارند و انتخاب مطمئنتری محسوب میشوند. - استفاده از شعله کم تا متوسط الزامی است
شعله زیاد باعث تمرکز حرارت در یک نقطه میشود؛ کنترل شعله کمک میکند دما بهصورت یکنواخت در کل تابه پخش شود. - قرار ندادن تابه خالی روی گاز
گرم شدن مستقیم کف تابه بدون وجود غذا یا مایع، یکی از اصلیترین دلایل ترکخوردن ماهیتابههای پیرکس است.
در مجموع، تابههای پیرکس برای آشپزی سالم، سبک و کنترلشده طراحی شدهاند و در صورت استفاده صحیح، میتوانند انتخابی ایمن و کاربردی برای آشپزخانه باشند؛ اما جایگزین تابههای مخصوص حرارت بالا نیستند.
مزایا و معایب قابلمه و تابه پیرکس برای آشپزی
| مزایا | معایب |
|---|---|
| آشپزی سالم | حساس به شوک حرارتی |
| عدم واکنش با غذا | مناسب نبودن برای شعله زیاد |
| ظاهر شفاف و زیبا | نیاز به دقت در استفاده |
| مناسب جهیزیه عروس | محدودیت در سرخکردن |
ظروف پیرکس برای چه افرادی انتخاب مناسبی هستند؟
- خانوادههایی که به سلامت غذا اهمیت میدهند
ظروف پیرکس با غذا واکنش شیمیایی ندارند، بو و رنگ را جذب نمیکنند و برای پختوپز سالم، بهویژه در رژیمهای غذایی سبک و خانگی، گزینهای مطمئن محسوب میشوند. - افرادی که سبک پخت ملایم دارند
اگر بیشتر غذاهای آبکی، خورشتی، سوپ یا پختهای آرام تهیه میکنید، قابلمه و تابه پیرکس عملکرد بهتری دارند و در این نوع آشپزی کمریسکتر هستند. - کسانی که به زیبایی آشپزخانه و جهیزیه عروس اهمیت میدهند
ظاهر شفاف و طراحی مینیمال ظروف پیرکس باعث میشود انتخابی محبوب برای چیدمان آشپزخانههای مدرن و سرویسهای هماهنگ جهیزیه عروس باشند. - والدینی که به دنبال قابلمه پیرکس نوزاد هستند
برای پخت غذای کودک و نوزاد، کنترل حرارت، عدم واکنش با مواد غذایی و امکان مشاهده روند پخت، قابلمه پیرکس را به انتخابی ایمنتر تبدیل میکند.
راهنمای خرید قابلمه و تابه پیرکس مناسب
هنگام خرید قابلمه و تابه در فروشگاههای معتبر ، توجه به جزئیات زیر نقش مهمی در انتخاب درست دارد:
- ضخامت بدنه
هرچه بدنه ضخیمتر باشد، توزیع حرارت یکنواختتر انجام میشود و احتمال ترکخوردگی کاهش پیدا میکند. - انتخاب برند معتبر
برندهایی مانند لیمون معمولاً کنترل کیفیت بهتری دارند و تحمل حرارتی ظروف آنها بالاتر است. - درج قابلیت استفاده روی شعله مستقیم
وجود این مشخصه در توضیحات محصول نشان میدهد ظرف برای استفاده روی گاز طراحی شده و صرفاً مخصوص فر نیست.
- بررسی توضیحات دقیق محصول
اطلاعاتی مانند نوع شیشه، کاربرد پیشنهادی و محدودیتها به تصمیمگیری آگاهانه کمک میکند.
به همین دلیل، ظرف پیرکس لیمون و تابه پیرکس لیمون اغلب بهعنوان گزینههای مطمئنتر برای استفاده روزمره شناخته میشوند.
نگهداری و شستوشوی صحیح ظروف پیرکس
- اجازه دهید ظرف قبل از شستوشو کاملاً خنک شود
تماس آب سرد با ظرف داغ یکی از اصلیترین دلایل ایجاد شوک حرارتی و ترکخوردگی است. - از سیم ظرفشویی و مواد زبر استفاده نکنید
خط و خشهای ریز مقاومت شیشه را در برابر حرارت کاهش میدهند. - ظروف پیرکس را روی هم انباشته نکنید
فشار لبهها روی یکدیگر میتواند بهمرور باعث لبپریدگی و ضعف ساختاری شود. - ضربه به لبهها را جدی بگیرید
حتی ضربههای کوچک در لبه ظرف، احتمال شکستن آن در استفادههای بعدی را افزایش میدهد.
با توجه به مقاله معتبر از سایت ویکی هاوو:
چربی پخته شده میتواند منظرهی ناخوشایندی ایجاد کند، مخصوصاً وقتی صحبت از ظروف شیشهای شما باشد. اگر با لکهی چربی سرسختی مواجه هستید، چند راه حل آسان وجود دارد که میتوانید امتحان کنید. برای از بین بردن هرگونه چربی پخته شده، مخلوطی از مایع ظرفشویی، آب داغ و جوش شیرین را در کف ظروف شیشهای خود بریزید. علاوه بر این، میتوانید از یک ورق خشک کن، جوش شیرین و سرکه، یک پاک کن جادویی، خمیر دندان یا قرصهای تمیز کننده دندان مصنوعی برای تضعیف لکه استفاده کنید. با کمی تلاش و لوازم مناسب، میتوانید در زمان و تلاش زیادی در برنامهی شستشوی ظروف خود صرفهجویی کنید!
جمعبندی
ظروف پیرکس ذاتاً برای آشپزی سالم و کنترلشده طراحی شدهاند و استفاده از آنها روی شعله گاز، در صورتی که اصول ساده اما مهم رعایت شود، منطقی و قابل اطمینان است. قابلمه پیرکس و ماهیتابه پیرکس انتخاب مناسبی برای افرادی هستند که به سلامت غذا، مشاهده روند پخت و هماهنگی با لوازم آشپزخانه مدرن اهمیت میدهند.
اما انتظار آشپزی با حرارت بسیار بالا یا سرخکردنهای سنگین را از این ظروف ندارند. اگر ظرف باکیفیت انتخاب شود، شعله بهدرستی کنترل گردد و شوک حرارتی به ظرف وارد نشود، ظروف پیرکس نهتنها دچار مشکل نمیشوند، بلکه میتوانند بهعنوان گزینهای ایمن، زیبا و کاربردی در آشپزخانه مورد استفاده روزمره قرار بگیرند. بنابراین تصمیم خرید این ظروف، بیش از هر چیز به سبک آشپزی و میزان دقت در استفاده بستگی دارد.